3 pytania do...

Treść

Zbigniewa Wolanina z Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, kuratora wystawy "Piekło - Niebo - Raj w polskiej sztuce ludowej i nieprofesjonalnej" - Co kształtuje wyobrażenia o niebie, piekle i raju artystów naiwnych i ludowych? - To bardzo indywidualna sprawa. Tworzą sztukę intuicyjną, więc można powiedzieć, że ich wyobraźnię kształtuje całe ich życie. Wpływ na twórców miało na pewno podłoże religijne, choć każdy z nich zdradza inny stosunek do religii. Jedni bardzo lekki, inni bardzo serio. Jedni przedstawiają tę tematykę na wesoło, inni jak najbardziej poważnie jak Maria Wnękowa czy Nikifor, dla których malowanie świętych było jak modlitwa. Ale ich prac tutaj nie zobaczymy, ponieważ wielokrotnie byli u nas wystawiani. Przywieźliśmy za to wiele prac artystów ze Śląska. Śląsk jest obszarem, gdzie twórczość nieprofesjonalna ma piękne tradycje i stamtąd pochodzi wiele znakomitości. - Które z prac szczególnie warto zobaczyć? - Właściwie wszystkie. Ja wyróżniłbym Erwina Sówkę, górnika, którego obrazy zdradzają fascynację okultyzmem. Od razu przyciągają uwagę również znakomite prace Pawła Wróbla, Jana Nowaka czy Władysława Lucińskiego. To są klasycy z kręgu tzw. naiwnego malarstwa śląskiego. - Zastanawia mnie trójpodział w tytule wystawy na "piekło - niebo - raj". Czy niebo i raj nie są w sztuce naiwnej tożsame? - Niekoniecznie. Żeby się dostać do nieba trzeba było najpierw być w raju, potem zejść na ziemię i dopiero z ziemi wędrować do nieba. Raj nie jest tym samym co niebo ani w religii, ani w wyobrażeniach twórców. Przedstawiają Raj jako ogród z postaciami pierwszych rodziców - Adama i Ewy. Co ciekawe niebo nie jest wyobrażane w pracach twórców naiwnych i ludowych zbyt często. Jeśli już, to w scenach Sądu Ostatecznego, bo wtedy uchyla się brama niebieska i można tam zajrzeć. Niebo to temat taki trochę ryzykowny, bo twórcy nie wiedzą jak go potraktować. Na ogół robią to bardzo poważnie, bo żartobliwie trochę trudniej. Natomiast z diabła artysta może sobie dworować ile chce, co na naszej wystawie widać. Diabeł czasem jest pijakiem, czasem ma kłopoty z diablicą, można go wykpić, wygrać z nim w karty. Diabeł jest postacią bardziej swojską i oswojoną w wyobraźni twórców naiwnych i ludowych. Rozmawiała Monika Kowalczyk Wystawę "Piekło Niebo Raj" można oglądać w Domu Gotyckim przy ul. Lwowskiej 3 w Nowym Sączu do 23 września. "Dziennik Polski" 02.07.07

Autor: aw