Trzymaj formę
Treść
Rozmowa z Renatą Tokarską, kierownikiem Sekcji Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia w Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Nowym Sączu
W gimnazjach w całym kraju realizowany jest trzyletni program dla młodzieży "Trzymaj formę", którego organizatorami są Główny Inspektor Sanitarny oraz Stowarzyszenie "Polska Federacja Producentów Żywności". Jak przebiega jego realizacja na naszym regionie?
- Program, który wspólnie ze szkołami zaczęliśmy realizować dotyczy przede wszystkim walki z nadwagą i otyłością u dzieci i młodzieży. W całym kraju objętych nim zostało blisko pięć tysięcy szkół, w naszym regionie 40 gimnazjów. 21 lutego w Starostwie Powiatowym w Nowym Sączu odbyło się spotkanie z koordynatorami szkolnymi nauczycielami, pedagogami, którzy otrzymali m.in. materiały i będą czuwać nad jego realizacją.
Co zakłada ten program?
- Jest to program edukacyjny, prowadzony tzw. metodą projektu. Uczestniczy w nim młodzież, natomiast nauczyciel jest tylko koordynatorem działań. Jego rola nie sprowadza się tylko do przekazywania wiedzy teoretycznej, że trzeba tak, a nie inaczej się odżywiać. Młodzież zachęca się do tego, by sama zdobywała wiedzę na ten temat. Chodzi o to, by sama przekonała się, że warto się zdrowo odżywiać.
Jak zatem zachęcić nastolatków, którzy mają swoje przyzwyczajenia żywieniowe, niejednokrotnie nie najzdrowsze, że warto je zmienić?
- Program ten oferuje poradniki dla nauczyciela koordynatora, jak również broszurkę dla uczniów, napisaną ciekawie, która ma zachęcić młodzież do poszukiwania takich rozwiązań. Warto ją przeczytać. Można też zorganizować w szkole pogadankę na temat zdrowego odżywiania, stosowania zbilansowanej diety. Nasi pracownicy Sekcji Higieny Żywienia i Żywności, jeśli oczywiście będzie takie zapotrzebowanie, chętnie je przeprowadzą. W tym programie chodzi jednak o to, by zdopingować samą młodzież, by z własnej inicjatywy chciała coś zmienić w swoich nawykach żywieniowych. Może należy zacząć od tego, by zmierzyć sobie tkankę tłuszczową, zorientować się, czy nie ma się nadwagi lub otyłości. Młodzież może podzielić się przecież na grupy i z własnej inicjatywy poszerzać wiedzę na temat zdrowego odżywiania się i zdrowego trybu życia, porozmawiać z lekarzem zajmującym się leczeniem otyłości, a efekty tych działań zaprezentować koleżankom i kolegom. Można też opracować ćwiczenia, które mogą być realizowane na przykład na lekcjach wychowania fizycznego pod okiem nauczyciela. Myślę, że sama młodzież będzie mieć dużo pomysłów na realizację programu.
W 2005 roku Instytut Matki i Dziecka i Zakład Medycyny Szkolnej przeprowadził badania w kilku województwach na temat nadwagi oraz otyłości u gimnazjalistów w Polsce. Badano częstość ich występowania.
- Badaniami objęto młodzież od 13 do 15 roku życia z miast i wsi z województw: pomorskiego, kujawsko pomorskiego, podlaskiego, lubuskiego, małopolskiego. Uczestniczyło w nich ponad 8 tys. nastolatków. Obliczano wskaźnik Body Mass Index (BMI) dla każdego ucznia, a później wyznaczano wartość centylową tego wskaźnika odpowiedniego dla płci i wieku. Na ponad 8 tys. uczniów objętych badaniem nadwagę stwierdzono u ponad 8,8 proc., a otyłość u 4,5 proc. młodzieży.
- Chyba coraz więcej dzieci zaczyna mieć problem z nadwagą?
- Takie zjawisko zaczyna być już widoczne w szkołach podstawowych. Nadwaga, a później otyłość jest efektem przede wszystkim złych nawyków żywieniowych i braku aktywności fizycznej. Większość dzieci spędza sporo czasu przed komputerem. Słyszy się też coraz częściej, że dzieci mają zwolnienia z zajęć wychowania fizycznego.
- Czy po zrealizowaniu tego programu będzie wiadomo, u ilu uczniów w gimnazjach w Nowym Sączu i powiecie pojawił się problem nadwagi bądź otyłości?
- Myślę, że aż tak dokładnymi danymi nie będziemy dysponować, bo celem tego programu jest w głównej mierze edukacja. Szkoła może się pokusić na własną rękę o przeprowadzenie takich badań. Może ktoś zrobi to w formie nieodpłatnej.
W ramach programu "Trzymaj formę" dyrektorzy gimnazjum otrzymają do wypełnienia ankietę. Jakie pytania tam się znajdą?
- Ankieta ma dostarczyć informacje, czy w szkole prowadzona jest akcja dożywiania uczniów, czy działa stołówka, ile uczniów z niej korzysta, jaki asortyment jest sprzedawany m.in. w szkolnych sklepikach i czy w szkole organizowane są pozalekcyjne zajęcia sportowo rekreacyjne.
Rozmawiała Iga Michalec, "Dziennik Polski" 2007-03-14
Autor: ea